Arcydzieło Bacha zabrzmi w Lublinie

Pasja według św. Jana należy do najważniejszych dzieł w dorobku Johanna Sebastiana Bacha. Kompozycja zabrzmiała po raz pierwszy w Wielki Piątek 1724 roku w Lipsku. Dzieło to zajmowało szczególne miejsce w twórczości kompozytora, który przez lata wielokrotnie powracał do partytury, dokonując zmian i rewizji. Muzykolog Christian Wolff sugeruje nawet, że ze względu na liczbę przygotowanych przez Bacha wersji można mówić wręcz o kilku „Pasjach” według św. Jana.

Utwór składa się z dwóch części, które pierwotnie wykonywano podczas wielkopiątkowych protestanckich nieszporów - nabożeństwa uznawanego za „muzyczną kulminację roku”. W liturgii obie części oddzielało kazanie. Choć dziś dzieło często prezentowane jest w przestrzeni koncertowej, nie traci ono swojej duchowej głębi i kontemplacyjnego charakteru. Podstawę dramaturgiczną i narracyjną kompozycji stanowi przejmujący tekst biblijny opisujący mękę i śmierć Chrystusa. Narrację prowadzą recytatywy Ewangelisty, niekiedy przerywane dramatycznymi okrzykami chóru. Między fragmentami Ewangelii pojawiają się chorały - pełniące funkcję komentarza wspólnoty wiernych oraz liryczne, kontemplacyjne arie oparte na tekstach poetyckich różnych autorów. Całość tworzy niezwykle emocjonalny i osobisty muzyczny obraz wydarzeń pasyjnych, wyrażony w duchu głębokiej, szczerej pobożności kompozytora z Lipska.

Podczas lubelskiego koncertu wystąpią znakomici soliści i zespoły Polskiej Opery Królewskiej. Partię Ewangelisty wykona Jacek Szponarski, rolę Jezusa zaśpiewa Robert Gierlach, a w postać Piłata wcieli się Paweł Czekała. Wśród solistów usłyszymy również: Joannę Sojkę (sopran), Annę Radziejewską (alt), Sylwestra Smulczyńskiego (tenor) oraz Pawła Michalczuka (bas). Wykonawcami będą także Zespół Wokalny Polskiej Opery Królewskiej oraz Zespół Instrumentów Dawnych Polskiej Opery Królewskiej Capella Regia Polona. Zespół wokalny przygotował Karol Knapiński, natomiast całość poprowadzi Krzysztof Garstka, który zasiądzie również przy pozytywie. Funkcję inspicjentki pełnić będzie Dorota Lachowicz, a wprowadzenie do dzieła, słowo o muzyce, wygłosi prof. Teresa Księska-Falger.

Wielkopostne wykonanie arcydzieła Bacha w historycznej przestrzeni dominikańskiej bazyliki zapowiada się jako wydarzenie o szczególnym charakterze - łączące koncertową interpretację muzyki dawnej z refleksją nad tajemnicą Męki Pańskiej. Wydarzenie odbędzie się w sobotę 21 marca 2026 roku o godz. 19.30 w bazylice ojców dominikanów w Lublinie przy ul. Złotej 9.