• facebook
  • rss
  • Matka, która połączyła wielu

    Justyna Jarosińska

    |

    Gość Lubelski 36/2015

    dodane 03.09.2015 00:15

    Chełm, „na Górce”. Króluje nad miastem niczym bazylika Sacré-Coeur w Paryżu. Jedno z najstarszych sanktuariów maryjnych na wschodzie Polski od wieków przyciąga pielgrzymów.

    Przychodzą i przyjeżdżają na tzw. Górkę Chełmską, by modlić się do Matki Bożej. To tu znajduje się kopia jednego z najstarszych i najsłynniejszych wizerunków Bogurodzicy z Dzieciątkiem Jezus. Przed tą ikoną modlili się prawosławni, później unici, potem znowu prawosławni, a od 1920 r. do dziś – katolicy.

    Ikona wygranych

    Nie wiadomo dokładnie, kiedy i dlaczego obraz znalazł się w Chełmie. Według tradycji już w X wieku na Górze Chełmskiej stała świątynia z ikoną słynącą z cudów. Obraz został rzekomo przywieziony w 988 r. z Bizancjum do Kijowa przez cesarzównę Annę, wydaną za Włodzimierza I. Książę miał go podobno przenieść w 1001 r. do nowo zbudowanej cerkwi na Górze Chełmskiej. Biskup unicki Jakub Susza w księdze „Phoenix”, opierając się na legendach, przypisuje autorstwo obrazu św. Łukaszowi, zaś książę Włodzimierz miał go przywieźć z Chersonu i ofiarować cerkwi w Chełmie. Pisarze prawosławni twierdzili, że obraz przywiozła z monasteru kijowskiego Teodora, siostra księcia Daniela Romanowicza. Jest jeszcze kilka innych wersji dotyczących autorstwa cudownego obrazu, który przez setki lat ratował z opresji wielu, a Matka Boża wypraszała błagającym ją o pomoc potrzebne łaski.

    – Nazywa się ją także Matką Bożą Wojenną – informuje ks. prałat Tadeusz Kądziołka, proboszcz i jednocześnie kustosz parafii pw. NMP, w której znajduje się kopia cudownego obrazu. – Podania i legendy przypisywały cudownej ikonie Matki Bożej Chełmskiej uratowanie od najazdu Tatarów w XIII w. Obraz towarzyszył także królowi Janowi Kazimierzowi w wyprawach wojennych. Mówiono, że to właśnie cudownej ikonie zawdzięczał zwycięstwo pod Beresteczkiem – wyjaśnia proboszcz.

    Godna korony

    W połowie XVII wieku powołano komisję do zbadania jej historii i cudów, które się dzięki niej zdarzały. Ukoronowaniem prac tej komisji była książka Jakuba Suszy, kierującego ówcześnie unickim gimnazjum w Chełmie, zatytułowana „Phoenix tertiato redivivus albo Obraz starożytny Chełmski Panny i Matki Przenajświętszej sławą cudownych swoich dzieł po trzecie ożyły...” – biskup Susza spisał w niej ponad 600 różnych cudownych zdarzeń związanych z tą ikoną – wyjaśnia ks. Tadeusz Kądziołka. Choć ikona wiele razy zmieniała miejsce, błąkając się po polskiej i ukraińskiej ziemi, cały czas cieszyła się ogromnym szacunkiem wiernych. W 1640 r. biskup unicki sprowadził do Chełma bazylianów, jedyny orientalny zakon, którego zadaniem było zajmowanie się ikoną i sprawami z nią związanymi – To był naprawdę szczególny znak dbałości o kult tej ikony – zauważa ks. Tadeusz. 250 lat temu unici doprowadzili do koronacji obrazu. – Na koronacji zależało wszystkim, przede wszystkim światłym ludziom świeckim, którzy bardzo mocno angażowali się, by ikona otrzymała insygnia – podkreśla ks. prałat. – Oni uroczyście na sejmiku ziemskim już w 1730 r., czyli zaledwie kilkanaście lat po koronacji obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, podjęli starania związane z koronacją chełmskiej ikony. To był bez wątpienia znak wielkiej tęsknoty za jednością z Rzymem, przecież korony miały być symbolem obecności papieża na tych ziemiach – tłumaczy ks. Tadeusz. Przez cały XVII i XVIII w. świętem Matki Boskiej Chełmskiej był „Fest” w dniu Narodzenia Najświętszej Maryi Panny – 8 września. Do chełmskiej świątyni „na Górce” przybywano konno i pieszo. Do Matki Bożej przywożono też chorych. Gdy chełmska katedra wraz z obrazem trafiła ponownie w ręce prawosławnych, ikona cieszyła się także niezwykłym szacunkiem, o czym świadczy fakt, że 2 września 1888 roku przybył do niej car Aleksander III z całą rodziną.

    Tułaczy los

    Z roku na rok rósł kult chełmskiej ikony. Do Chełma ciągnęły pielgrzymki z całego imperium rosyjskiego. Na święto ikony przybywało do dwudziestu tysięcy pielgrzymów. W 1915 r. Rosjanie mieszkający w Chełmie wyjechali w głąb Rosji. Wraz z nimi ikona Matki Bożej Chełmskiej. Cudowny obraz trafił do Moskwy. W 1918 r. przewieziono ją do Kijowa. Kiedy otwarto kościół katolicki „na Górce” w 1919 r., na miejscu oryginału w ołtarzu głównym umieszczono znalezioną na strychu świątyni kopię obrazu. W 1938 r. wymieniono ją na replikę, sporządzoną przez chełmskiego malarza Władysława Ukleję, która do dziś znajduje się w ołtarzu głównym. Losy oryginału obrazu długo były nieznane. W roku 2000 uznawana za zaginioną cudowna ikona Matki Boskiej Chełmskiej została wystawiona w Muzeum Krajoznawczym w Łucku. – Byłem w Łucku z arcybiskupem Budzikiem i obaj widzieliśmy ikonę, obraz jest odrestaurowany i bez wątpienia to jeden z ważniejszych zabytków tego muzeum – opowiada ks. Tadeusz. – Pojawiają się głosy, że strona ukraińska powinna obraz oddać, ale woli takiej raczej nie widać.

    Ciągle słucha

    Dziś do Chełma „na Górkę” tak jak i wieki temu przez cały rok przybywają pielgrzymi. Przyjeżdżają indywidualnie i grupowo. Wierzą, że Matka Boża Chełmska wysłucha próśb swoich dzieci. – Z okresu, gdy kościół został przejęty przez katolików, pochodzi wiele znaków wdzięczności za otrzymane łaski za wstawiennictwem Matki Bożej Chełmskiej, świadczą o tym choćby pozostawione przez wiernych wota – mówi proboszcz. Najwięcej pielgrzymów do chełmskiej bazyliki przybywa w uroczystości odpustowe, które, jak mówi ks. prałat Kądziołka, trwają całą dobę. Tegoroczne święto 7 i 8 września będzie miało wyjątkowy charakter, bo połączone jest z 250. rocznicą koronacji cudownego obrazu. – Zapraszam wszystkich na te wydarzenia do naszej bazyliki, w szczególności na uroczystą Eucharystię 8 września o 11.30, której przewodniczył będzie prymas Polski abp Wojciech Polak – informuje ks. Tadeusz. Na uroczystości odpustowe gotowa będzie także remontowana od maja bazylika. Trwają ostatnie prace, by wierni mogli świętować w swoim kościele.•

    Szczegółowy program chełmskich uroczystości: 

    7 września 2015 – poniedziałek 16.00 – Przybycie i powitanie pielgrzymek 17.30 – Nabożeństwo maryjne 18.00 – Msza święta 21.00 – Czuwanie młodzieży: Apel Jasnogórski; Droga Krzyżowa po Kalwarii Chełmskiej 24.00 – Pasterka maryjna (koncelebrują księża rodacy oraz byli wikariusze) 8 września 2015 – wtorek 1.30 – Różaniec fatimski 5.30 – Godzinki o Niepokalanym Poczęciu NMP 6.00 – Msza św. 7.00 – Msza św. 8.00 – Msza św. 9.00 – Msza św. dla rodzin – z błogosławieństwem małych dzieci 11.30 – Suma pontyfikalna, przewodniczą: abp Wojciech Polak, prymas Polski; abp Stanisław Budzik, metropolita lubelski Poświęcenie wieńców dożynkowych, procesja eucharystyczna 16.00 – Msza św. dla dzieci szkół podstawowych z błogosławieństwem przyborów szkolnych 18.00 – Msza św.

    «« | « | 1 | » | »»
    oceń artykuł

    Zobacz także

    , aby komentować lub podaj nazwę wyświetlaną
    Gość

      Reklama

      Zapisane na później

      Pobieranie listy

      Reklama

      przewiń w dół