Konferencję zorganizowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Rada ds. Społecznych Konferencji Episkopatu Polski z racji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Spotkanie w murach KUL poprzedzone zostało Mszą św. w intencji Kościoła i ojczyzny, której przewodniczył abp Stanisław Budzik. 

W konferencji wzięli udział m.in. wicepremier Jarosław Gowin, Szewach Weiss, Zofia Romaszewska, ks. prof. Andrzej Wodka, Rocco Buttiglione, Krzysztof Zanussi oraz Zygmunt Staszczyk. 

Rektor KUL ks. prof. Antoni Dębiński podkreślał, że KUL jako równolatek Niepodległej miał ogromy wkład w odrodzenie i zachowanie polskiej kultury i tożsamości. Zwrócił także uwagę na fakt, że uczelnia również w okresie komunizmu i realnego socjalizmu, mimo szykan i problemów, była wierna swojej dewizie Deo et Patriae. - To wreszcie na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim kształtował i przekazywał swoje rozumienie wartości, kultury i tożsamości jeden z naszych największych profesorów - ks. Karol Wojtyła - mówił rektor. 

Na nieprzypadkowość tematu konferencji na KUL zwrócił uwagę abp Stanisław Budzik, który przypomniał, że profesor KUL, święty Jan Paweł II, zwracał światu uwagę, że naród polski zachował swoją tożsamość w czasach rozbiorów, okupacji i obcej dominacji właśnie dzięki kulturze. 

Wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyższego akcentował, że podczas kolejnej konferencji z cyklu Polonia Restituta warto na nowo przemyśleć naszą wizję polskości i odpowiedzialności za Polskę, tu i teraz. - Czym jest dziś dla nas wolna ojczyzna? - pytał J. Gowin. - Co nas łączy jako Polaków? Na ile jesteśmy świadomi odpowiedzialności, która na nas spoczywa wobec teraźniejszych i przyszłych pokoleń? Tu chodzi o konkret i przyszłość naszego współistnienia jako narodu - mówił minister. 

J. Gowin również zwrócił także uwagę na kulturotwórczą rolę KUL. - Zasłużył się w sposób nieoceniony poprzez wkład w polską kulturę oraz obronę tożsamości Polaków. Przez długie lata był to jedyny w Polsce uniwersytet, gdzie prowadzono niezafałszowane przez narzuconą ideologię badania nad polską kulturą, tożsamością i ich chrześcijańskimi korzeniami. 

Konferencja była także okazją do wręczenia przez ministra Gowina symbolicznego czeku dla KUL na sumę nieco ponad 30 mln zł., która jest dotacją w ramach w ramach reformy „Konstytucja dla nauki”.

W ramach spotkania odbyły się także dwa panele dyskusyjne, których gośćmi byli m.in. Zofia Romaszewska, prof. Szewach Weiss, prof. Leszek Korporowicz, Krzysztof Zanussi, Zygmunt Staszczyk. Prelegenci rozmawiali o wpływie okoliczności i osób na kształtowanie tożsamości oraz znaczeniu dziedzictwa kulturowego dla drugiego stulecia niepodległości RP.