Nowy numer 44/2020 Archiwum

Odzyskany blask

Świątynia Powiśla Lubelskiego wypiękniała. Bez wątpienia przyzna to każdy, kto zawita przynajmniej do niektórych parafii położonych nad Wisłą.

Dzięki projektowi „Kazimierz Dolny oraz wybrane zespoły zabytkowe Powiśla Lubelskiego – renowacja i ochrona dziedzictwa” możliwa była renowacja cennych, mających znaczenie ponadregionalne, zabytkowych obiektów sakralnych, skupionych wokół Kazimierza Dolnego. Za  ponad 30 mln zł swój dawny blask odzyskało 12 obiektów sakralnych w ośmiu miejscowościach. – Obiektem głównym był Kazimierz Dolny z racji posiadanego statusu pomnika historii – mówi ks. dr Tadeusz Pajurek, dyrektor ekonomiczny diecezji odpowiedzialny za ten projekt. Taki tytuł jako jednemu z 48 miejsc w Polsce przyznał miastu w 1994 r. prezydent Lech Wałęsa. Niezbędne do przeprowadzenia remontu pieniądze w kwocie ok. 25 mln zł otrzymała archidiecezja lubelska z Unii Europejskiej z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007–2013. O wkład własny poszczególne parafie przystępujące do projektu musiały postarać się same. – Bez zaangażowania księży proboszczów i ofiarności parafian nie udałoby nam się zrealizować tej inwestycji – podkreśla ks. Pajurek.

Ochronili historię

Renowacji poddane zostały kościoły, które powstawały w okresie ostatnich 500 lat, od świątyń gotyckich aż do neogotyckich. – Wśród 12 odrestaurowanych obiektów 10 to kościoły. Udało się odnowić nie tylko elewacje budynków, ale również zabytki ruchome, w tym ołtarze, figury, obrazy – informuje dyrektor ekonomiczny archidiecezji. – Dzięki projektowi, w ciągu niespełna trzech lat dawny blask odzyskały zespoły sakralne: w Baranowie – kościół i dzwonnica, Gołębiu – kościół i Domek Loretański, Piotrawinie, Wąwolnicy – kościół parafialny i kaplica Matki Bożej Kębelskiej, kościoły: w Józefowie nad Wisłą, dwa w Kazimierzu Dolnym – fara i kościół św. Anny, Klementowicach oraz jedna kaplica – w Polanówce. Celem działań było wykorzystanie potencjału i dziedzictwa kulturowego Powiśla Lubelskiego dla zwiększenia atrakcyjności Polski. Realizowane prace służyły także ochronie, zachowaniu i efektywnemu wykorzystaniu zarówno tych zabytkowych obiektów, jak i ich historii. Sakralny szlak Powiśla Lubelskiego to osiem urokliwych wsi i miasteczek. Kuszą one turystów spokojnym, leniwie płynącym nurtem Wisły i przepięknym położeniem. Oprócz nieskażonej przyrody miejsca te odkrywają przed zwiedzającymi perły architektury. Podróż można rozpocząć w Piotrawinie, gdzie stoi mały gotycki kościółek. Jeden z najstarszych i najpiękniejszych w Polsce. Potem koniecznie trzeba odwiedzić Józefów nad Wisłą, Polanówkę, Kazimierz Dolny, Wąwolnicę, Klementowice, Gołąb i Baranów. Szlak liczy ponad 100 km. Do wszystkich miejsc można zajrzeć jednego dnia, warto jednak zatrzymać się w nich nieco dłużej, by doświadczyć ich uroku.

Odkrycia niezwykłe

Kazimierz Dolny to najważniejszy punkt projektu. Miejsce znane i turystom, i artystom. To jedno z najsłynniejszych nadwiślańskich miasteczek w Polsce słynie m.in. z Festiwalu Filmu i Sztuki „Dwa brzegi”, Letnich Wieczorów Muzycznych oraz rejsów statkiem po Wiśle. Do miejsc odwiedzanych tu najczęściej należą Góra Trzech Krzyży, kościół farny oraz kościół św. Anny. Początki kościoła farnego pw. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja sięgają 1325 r. Jednym z najcenniejszych zabytków znajdujących się w jego wnętrzu są organy z 1620 r., a w samej świątyni organizuje się wspaniałe koncerty i wystawy. Właśnie zakończony remont był pierwszym tak poważnym od 300 lat. W jego trakcie dokonano niezwykłych odkryć archeologicznych. Odsłonięto fragmenty XIV-wiecznych murów, 16 krypt z trumnami i znaleziono ponad 130 różnych monet. Odkryte mury prezbiteriów udokumentowano, zasypano i zabetonowano nową wylewką podłogową, tak że teraz można je podziwiać tylko na fotografiach. Remont objął też drugi z kazimierskich kościołów, kościół św. Anny. Odnowiono go od dachu po elewacje i witraże. W podkazimierskiej Wąwolnicy wyremontowane zostały zarówno kościół parafialny pw. św. Wojciecha jak i kaplica Najświętszej Maryi Panny.

Od ścian do ołtarza

Najstarszym w grupie świątyń Powiśla jest powstały ok. 1440 r., ufundowany przez biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, gotycki kościół parafialny w Piotrawinie. Nie był on remontowany od początków swego istnienia. Znawcy liczą, że teraz do świątyni wrócą i będą w niej eksponowane cenne zabytki ruchome, przynależne temu kościołowi. Należy do nich m.in. włoska płaskorzeźba alabastrowa „Sąd Salomona” z początku XVI wieku i XVII-wieczna tkana złotogłowiem kapa liturgiczna. Podczas remontu w kościele pw. Bożego Ciała w Józefowie dokonano m.in: osuszenia i zabezpieczenia ścian i fundamentów, częściowej wymiany tynków, montażu instalacji systemów: antywłamaniowego i pożarowego, wymiany stolarki okiennej oraz malowania wnętrza i elewacji kościoła. Odrestaurowano także ołtarz Matki Boskiej Częstochowskiej.

Odnowione kościoły i otoczenie

Źródła kościelne podają, że król Kazimierz Sprawiedliwy wzniósł w Gołębiu w latach 1170–1173 dwa kościoły drewniane: jeden pod wezwaniem św. Katarzyny Aleksandryjskiej i drugi pod wezwaniem św. Floriana. Po śmierci jednego z proboszczów w roku 1419 jego następca wystąpił o połączenie tych dwóch parafii w jedną. W latach 1626–1638 wybudowano obecny kościół pw. Wniebowzięcia NMP, św. Floriana i św. Katarzyny. Pierwotny kościół w Gołębiu był drewniany, dopiero w latach 1626–1636 wzniesiono obecnie istniejący murowany kościół. Dotacje unijne pozwoliły wyremontować świątynię, Domek Loretański i ogrodzenie. W samym kościele wymieniono m.in. instalację elektryczną, posadzkę w nawie, blachę na dachu oraz okna. Przeprowadzono też prace konserwatorskie zewnątrz kościoła, przy murze ceglanym i przy ozdobnych sztukateriach. Odnowienie sakralnych zabytków Lubelszczyzny ma niezwykłą wartość dla archidiecezji lubelskiej, ale także dla polskiej turystyki. Być może dzięki temu, że możemy się pochwalić jednym z najciekawszych sakralnych szlaków w Polsce, turyści odwiedzający zazwyczaj tylko Kazimierz Dolny zawitają także i do innych miejscowości lubelskiego Powiśla.•

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama