Tegoroczne Duszpasterskie Wykłady Akademickie dla duchowieństwa archidiecezji lubelskiej odbywają się 14 i 15 maja 2019 r. w auli Caritas Archidiecezji Lubelskiej w Lublinie. Temat spotkania brzmi: „Małżeństwo i rodzina na synodalnej ścieżce papieża Franciszka”.

Wydarzenie rozpoczęła wspólna modlitwa oraz słowo abp. Stanisława Budzika, metropolity lubelskiego.  Jego Ekscelencja Pio Vito Pinto, dziekan Roty Rzymskiej, profesor prawa i prawa kanonicznego, jest bardzo bliskim współpracownikiem papieża Franciszka. Stanął na czele specjalnej komisji w sprawie reformy procesu kanonicznego w 2015 r. Najważniejsze punkty tej reformy zostały opublikowane w dwóch listach papieskich motu proprio. Widoczne aktywności księdza dziekana to: szybkość kościelnych procesów sądowych, dostęp do sprawiedliwości eklezjalnej ubogich, umożliwienie dostępu do życia sakramentalnego tym, dla których jest to możliwe. Tegoroczne Duszpasterskie Wykłady Akademickie w takiej formie to owoc specjalnej prośby papieża Franciszka, który zainspirował ks. dziekana, aby Trybunał Roty Rzymskiej działał nie tylko jako sąd papieski, ale także jako instrument ewangelizacji. Ci, którzy zajmują się sprawami małżeństw, które się rozpadły, mają stać też na straży ewangelizacji małżonków i rodziny, na zasadzie przeciwdziałania rozpadom - mówił metropolita lubelski.

- Dlatego ksiądz dziekan jeździ po całym świecie i organizuje kursy dla duszpasterzy rodzin. Ma wiele energii i pasję, by ratować i chronić rodziny, zgodnie z zaleceniem papieża. Jego Ekscelencja jest doradcą papieża w sprawie reformy kurii rzymskiej - podkreślał abp Stanisław.

Odczytał także treść listu, który własnoręcznie napisał na okoliczność lubelskiego spotkania papież Franciszek. Papież błogosławi w nim arcybiskupa, całą wspólnotę lubelskiego kościoła oraz Polskę. Prosi także w liście, by nie zapominać o modlitwie za niego.

Następnie ks. Pio Vito Pinto wygłosił wykład „Reforma prawa małżeńskiego w zamyśle papieża Franciszka”. Zaprezentował też publikację zatytułowaną „Małżeństwo i rodzina na synodalnej ścieżce papieża Franciszka” zawierającą materiały pastoralne.

Dziekan Roty Rzymskiej zwracał uwagę na kwestię znaczenia sakramentu i wiary w życiu chrześcijańskich małżonków i rodzin oraz w życiu posługujących im duchownych. - Prawo nie zbawi małżeństwa, prawo kanoniczne jest pomocą - podkreślał prawnik. Akcentował, że papieża Franciszka da się zrozumieć jedynie jako dopełnienie tego, co zrobili jego poprzednicy. Argumentował, że należy się starać, by zrealizować przesłanie Soboru Watykańskiego II, aby mentalność soborowa weszła w struktury kościelne.

Nawiązując do synodów poświęconych rodzinie zwrócił uwagę, że „Familiaris consortio” i „Amoris laetitia” nie przeciwstawiają się sobie, jak wielu sądzi. - Już papież Wojtyła zauważył, że spada jakość i znaczenie rodziny i małżeństwa w czasach posoborowych. Sekularyzm i relatywizm osłabiły wiarę i samo małżeństwo. A gdy słabną rodziny, słabnie lokalny Kościół. Dlatego tak zależało Janowi Pawłowi II na rodzinach. Obecny papież chce ratować razem z biskupami małżeństwo i rodzinę - mówił ks. Pio Vito Pinto. Dodał, że Polska i Hiszpania są jeszcze w lepszej sytuacji duchowej niż Włochy, zwłaszcza miejscowości na północy Półwyspu Apenińskiego, gdzie niewiele rozwiedzionych cywilnie  małżeństw chce procesu kościelnego.

Ks. dr hab. Leszek Adamowicz, oficjał sądu metropolitalnego w Lublinie, przywołał w odpowiedzi dane GUS, według których 25 proc. dzieci w Polsce rodzi się już poza jakimkolwiek związkiem. Zauważa się również niechęć do zawarcia małżeństwa, a nawet niezdolność do podjęcia decyzji definitywnych. Jak podkreślił kanonista, tylko 5 proc. spraw rozwodowych w procesie cywilnym trafia do sądów kościelnych w Polsce. Podkreślił jednak, że proboszczowie archidiecezji lubelskiej dobrze wywiązują się z docierania do osób, które po rozwodach cywilnych ponownie wchodzą w związki bez orzeczenia kościelnego. - Księża proboszczowie dobrze diagnozują te sprawy podczas wizyty duszpasterskiej i dają mądrze narzędzia. Pomagają wstąpić wielu osobom na drogę sakramentalną - podkreślał.

Po przerwie ks. Pio Vito Pinto wygłosił wykład „Przygotowanie do małżeństwa i duszpasterstwo rodzin jako środowisko rozeznania trzech powołań”. Na temat towarzyszenia małżonkom w sytuacjach nieregularnych mówił ks. dr Łukasz Tkaczyk, pracownik Roty Rzymskiej.

Rota Rzymska obok Sygnatury Apostolskiej i Penitencjarii Apostolskiej jest jednym z trybunałów w Kurii Rzymskiej. Jest trybunałem apelacyjnym, który służy w większości do apelacji spraw małżeńskich z całego świata. Sędziowie ustanowieni przez papieża są wyjęci spod jurysdykcji biskupów, gdyż sądzą niekiedy również biskupów w sprawach spornych, majątkowych czy karnych.