Nowy numer 33/2020 Archiwum

Ani biała, ani czarna

Dr Adam Puławski, historyk, pracownik Teatru NN, mówi o minionych zdarzeniach, które nie zawsze można ocenić jednoznacznie.

Jak zaufać historykom, skoro są podzieleni w opiniach co do kluczowych niekiedy wydarzeń?

Historyk powinien badać źródła. Trzeba czytać dokumenty.

Jest Pan autorem książki „Wobec »niespotykanego w dziejach mordu«. Rząd RP na uchodźstwie, Delegatura Rządu RP na Kraj, AK a eksterminacja ludności żydowskiej od »wielkiej akcji« do powstania w getcie warszawskim”. Co wynika z mnóstwa dokumentów, które zostały przebadane?

Różnorodność postaw. Jestem historykiem, który rzadko generalizuje. Staram się opisać zjawiska i wyciągać wnioski. Obraz jest bardziej czarny niż biały. Polskie podziemie zauważa zagładę Żydów. Gdy zaczęły się masowe mordy, podziemie pomyślało, że dobrym mechanizmem do zwalczania tej działalności Niemców będzie nagłośnienie tego na Zachodzie. Wysyłano, moim zdaniem, rzetelne informacje do rządu polskiego w Londynie. Alianci także wiedzieli. Też nagłaśniali. Ale to nie zmieniło decyzji Niemców. Proponuję jednak spojrzeć na nasze podwórko.

Marian Turski we wstępie do książki Jakuba Hersz Grinera – ks. Grzegorza Pawłowskiego zatytułowanej „Ocaleni z Zagłady” napisał, że nie usprawiedliwia haniebnych postaw, ale nie wolno też, z dystansu, przenosić wymogów kodeksu moralnego do czasów piekła wojny. Brakuje pogłębionej refleksji podczas obchodów bolesnych rocznic?

Mamy lukrowaną wersję obchodów. Obowiązkiem samorządowców, dyrektorów szkół, tych, którzy zabierają publicznie głos, powinno być zdobycie wiedzy, jak wyglądało życie przed wojną czy w czasie wojny. Jak chociażby w Chełmie, w którym 50 proc. obywateli stanowili Żydzi i gdzie mieszkało także wielu Ukraińców. Można zawsze skorzystać z badań naukowych. Albo skonsultować z kimś kompetentnym treść przemówienia. Chodzi o to, by z lekcji historii wyciągnąć wnioski.• rafal.pastwa@gosc.pl

« 1 2 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama