Sumie pontyfikalnej przewodniczył bp Krzysztof Nitkiewicz z Sandomierza. Wraz z nim koncelebrowali abp Stanisław Budzik, bp Mieczysław Cisło oraz wielu przybyłych na uroczystości ku czci Matki Bożej Chełmskiej kapłanów. Modlili się również przedstawiciele władz państwowych i samorządowych. Obecni byli członkowie różnych wspólnot oraz pielgrzymi z dożynkowymi wieńcami.

- Ta uroczystość tchnie radością i weselem. Liturgia wyjaśnia nam powód radości, która dziś ogarnia niebo i ziemię. Twoje narodzenie, Bogarodzico, zwiastuje radość całemu światu. Maryja jest bowiem Jutrzenką, Gwiazdą Zaranną, której pojawienie się na niebie zwiastuje pojawienie się Słońca, którym jest Jezus Chrystus. Ona Go poprzedza, zapowiada, wydaje na świat. Niech słowo głoszone przez ks. bp. Krzysztofa Nitkiewicza padnie na przygotowaną glebę naszych serc - mówił bp Stanisław Budzik, rozpoczynając sumę odpustową.

Wierni z uwagą słuchali słów bp. Nitkiewicza, który w homilii wskazał na ważność dnia narodzin Matki Bożej.

- Pośród różnych ikon maryjnych szczególne miejsce zajmuje oblicze ta, która wskazuje drogę. Jej przykładem jest Matka Boża Chełmska. Patrząc na ikonę widzimy, że trzymane na ręku Dzieciątko Jezus ukazuje Maryję jako uczennicę. Widać to w geście prawej dłoni, w którym błogosławi, czyli dobrze komuś życzy, obdarza darami, łaskami. Rączka Jezusa pokazuje trzy złączone palce - znak Trójcy Przenajświętszej, my mamy adorować Jednego Boga w trzech osobach. Mamy przezwyciężyć podziały, bo Bóg jest jeden w trzech osobach. Te podziały widać wszędzie, potrzeba więc dialogu, wysłuchiwać jeden drugiego. Dwa złączone palce Jezusa są symbolem Jego boskiej i ludzkiej natury. Maryja natomiast wskazuje na Jezusa, jako prawdę, drogę i życie - mówił bp Krzysztof.

Podczas Eucharystii zostały poświęcone przyniesione plony, wieńce dożynkowe i pobłogosławione róże. Następnie wierni przeszli w procesji eucharystycznej dając świadectwo swojej wiary.