Diakoni bliżej codzienności

Jest to ważne wydarzenie, które wpisuje się zarówno w ducha Soboru Watykańskiego II, jak i w konkretne potrzeby współczesnych wspólnot parafialnych. Wraz z wprowadzeniem diakonatu stałego powołany został Ośrodek Formacji Diakonów Stałych, którego zadaniem będzie przygotowanie kandydatów do tej szczególnej posługi. Na jego czele stanął ks. dr Adam Pendel, prefekt Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Lublinie. Ogłoszenie dekretu i wręczenie nominacji odbyło się 9 lutego w kaplicy Darów Wieczernika w lubelskiej Kurii Metropolitalnej.

”Jednym ze znaków odnowy posoborowej jest przywrócenie w Kościele posługi diakonów stałych. Są nimi mężczyźni żonaci lub zachowujący celibat, którzy poprzez przyjęcie święceń diakonatu podejmują zadania w parafiach, wspierając kapłanów w ich posłudze duszpasterskiej. Diakonat stanowi jeden z trzech stopni sakramentu święceń, obok prezbiteratu i episkopatu, i zajmuje ważne miejsce w misji Kościoła. Posługa ta jest znakiem Chrystusa, który przyszedł, aby służyć, oraz wyraża ewangeliczną troskę Kościoła o wspólnotę wiernych. Diakoni są powołani do wspierania dzieł miłosierdzia oraz do uczestnictwa w głoszeniu zmartwychwstania Jezusa słowem i czynem” – z dekretu wprowadzającego diakonat stały w archidiecezji lubelskiej.

Diakonat stały nie jest nowym pomysłem Kościoła, lecz powrotem do jego pierwotnej tradycji. Przez pierwsze wieki chrześcijaństwa diakoni stanowili ważną część struktury wspólnoty, pełniąc funkcje liturgiczne, charytatywne i administracyjne. Dopiero Sobór Watykański II przywrócił tę posługę w Kościele łacińskim, widząc w niej znak odnowy i pogłębionego rozumienia służby. Diakonat to pierwszy z trzech stopni sakramentu święceń, którymi są: diakonat, prezbiterat i episkopat (biskupstwo). Diakoni stali nie zmierzają do święceń prezbiteratu (kapłaństwa). Diakonem stałym może być mężczyzna żonaty, jak i pozostający w stanie bezżennym. Diakon stały musi posiadać wykształcenie teologiczne (wraz ze święceniami otrzymuje m.in. misję kanoniczną do nauczania w imieniu Kościoła) i odpowiednie przygotowanie duchowe. W przypadku kandydatów żonatych wymagany jest wiek minimum trzydzieści pięć lat, pięć lat stażu małżeńskiego i pisemna zgoda małżonki. Kandydat nieżonaty zobowiązuje się do pozostania w stanie bezżennym. Diakonat stały jest jednym z najbardziej czytelnych znaków Kościoła wychodzącego ku ludziom. Diakon żyje w tej samej rzeczywistości co inni wierni: pracuje, zakłada rodzinę, mierzy się z codziennymi problemami. Jednocześnie, przez święcenia, zostaje posłany do głoszenia Ewangelii, posługi przy ołtarzu i szczególnej troski o najsłabszych. To połączenie sprawia, że jego posługa ma charakter „mostu” między prezbiterium a ławkami w kościele.

Zakres zadań diakona jest szeroki. Obejmuje liturgię: od asysty przy Mszy Świętej po udzielanie chrztów czy prowadzenie pogrzebów, ale również głoszenie słowa Bożego i działalność charytatywną. Właśnie w obszarze miłosierdzia diakoni często odnajdują swoje naturalne miejsce, koordynując pomoc potrzebującym i animując dzieła Caritas.

W Polsce diakonat stały rozwija się stopniowo od ponad dwudziestu lat. Liczba diakonów wciąż nie jest duża, ale ich obecność coraz wyraźniej zaznacza się w życiu diecezji, które zdecydowały się na ten krok. W Polsce posługuje obecnie 120 diakonów stałych: obrządku łacińskiego – 115 i bizantyjskiego. Decyzja metropolity lubelskiego pokazuje gotowość do odważnego odczytywania znaków czasu i do poszukiwania nowych dróg duszpasterskich bez zrywania z tradycją Kościoła.

Wprowadzenie diakonatu stałego to nie tylko zmiana organizacyjna. To zaproszenie do głębszego zrozumienia Kościoła jako wspólnoty służby, w której różnorodność powołań nie dzieli, lecz wzajemnie się uzupełnia.