Jest to symboliczny znak, że nawet w najtrudniejszym położeniu człowiek nie jest pozbawiony nadziei. Ogólnopolski Dzień Modlitw za Więźniów został ustanowiony w marcu 2009 roku przez Konferencję Episkopatu Polski podczas 347. Zebrania Plenarnego. Inicjatywa wyszła ze środowiska zaangażowanego w pomoc osobom osadzonym - szczególnie Bractwa Więziennego, którego założycielem był ks. Jan Sikorski, a także przy wsparciu naczelnego kapelana więziennictwa ks. Pawła Wojtasa.
Ideą ustanowienia tego dnia była potrzeba duchowego wsparcia więźniów, zwłaszcza tych, którzy - jak podkreślano - „trwają daleko od Boga, nie widzą sensu nawrócenia lub którym brakuje nadziei w Boże Miłosierdzie”.
Modlitwa i obecność Kościoła
Dzień ten stanowi szczególną okazję do modlitwy za osoby pozbawione wolności oraz ich rodziny. W wielu zakładach karnych i aresztach śledczych na terenie całej Polski kapelani sprawują Eucharystię w ich intencji. To także moment przypomnienia o roli duszpasterstwa więziennego, które nie ogranicza się jedynie do celebracji liturgii, ale obejmuje codzienne towarzyszenie osadzonym.
- To przede wszystkim jest naszą misją, tak jak Pana Jezusa, który podchodził do wszystkich osób ze zrozumieniem (...), żeby pokazać Jezusa, który ich przyjmuje, bez względu na to, kim są i w jakim położeniu się znajdują - podkreśla ks. Artur Hodur, były kapelan Aresztu Śledczego w Lublinie. Kapelan zwraca uwagę, że w aresztach śledczych sytuacja osadzonych jest szczególnie trudna - wielu z nich nie zna jeszcze swojej przyszłości, czeka na wyrok i żyje w niepewności.
Znaczenie wsparcia duchowego
Izolacja od bliskich, nagła zmiana warunków życia oraz ograniczenia codzienności sprawiają, że pierwsze dni i tygodnie w więzieniu należą do najtrudniejszych doświadczeń. W tym kontekście modlitwa i świadomość, że ktoś o nich pamięta, mają ogromne znaczenie.
- Świadomość, że jest taki dzień w roku, kiedy oni wiedzą, że się za nich modlimy, dla wielu więźniów jest bardzo ważna (...). Ta modlitwa pomaga im jakoś sobie poradzić i daje duchowe wsparcie - podkreśla ks. Hodur.
Według danych z początku 2026 roku, w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych przebywa około 70-75 tysięcy osób. System penitencjarny stoi przed wyzwaniami związanymi z przeludnieniem, dlatego podejmowane są działania mające na celu jego odciążenie, m.in. poprzez zapowiedzi przedterminowych zwolnień.
Istotną rolę w funkcjonowaniu jednostek penitencjarnych odgrywają kapelani - w Polsce jest ich około 190, reprezentujących różne wyznania, choć większość stanowią duchowni Kościoła rzymskokatolickiego. Ich obecność pokazuje, że troska o człowieka nie kończy się na wymiarze sprawiedliwości, ale obejmuje również jego życie duchowe i możliwość przemiany.
Kształcenie za więziennymi murami
Centrum Kształcenia Osadzonych KUL to jedyna w Europie tego typu agenda uniwersytecka. Jej utworzenie miało na celu zapewnienie możliwości systemowej edukacji podczas odbywania kary pozbawienia wolności więźniom przebywającym w różnych jednostkach penitencjarnych w Polsce. Po raz pierwszy Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II podjął się realizacji innowacyjnego projektu w zakresie resocjalizacji przez edukację pt. „Nowa socjalizacja” w roku akademickim 2013/2014. Przedsięwzięcie to spotkało się z dużym zainteresowaniem krajowych i zagranicznych ośrodków naukowych, a także opinii publicznej. Na kierunku Praca socjalna studia rozpoczęła wówczas grupa 36 osób z całej Polski, osadzonych w Areszcie Śledczym w Lublinie.
- Przede wszystkim tutaj chodzi o to, że więźniowie uwierzyli w swoją wartość dla życia. Z osobistego, rodzinnego, społecznego punktu życia. Kończąc studia zauważyli również, że wnoszą pewny wkład w rozwój siebie i w rozwój społeczny. I tym się cieszymy ponieważ ta godność ludzka wzrasta w nich, gdy to dobro jest realizowane - mówi ks. prof. Mirosław Kalinowski, rektor KUL.
W roku akademickim 2025/2026 w ramach Centrum Kształcenia KUL studiują zarówno kobiety, jak i mężczyźni na kierunku Nauki o rodzinie (studia I i II stopnia). Łącznie jest to ok. 30 studentów z całej Polski, którzy na czas trwania studiów przebywają w areszcie śledczym w Lublinie - w wielu przypadkach łącząc pracę ze studiowaniem podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Więźniowie realizują pełen program zajęć uniwersyteckich, z tym, że odbywają się one w areszcie.
Ogólnopolski Dzień Modlitw za Więźniów przypomina, że każdy człowiek, niezależnie od swojej przeszłości, zachowuje godność i prawo do nadziei. Postać Dobrego Łotra pozostaje w tym kontekście wymownym symbolem: nawet w ostatniej chwili życia możliwa jest przemiana i odnalezienie sensu. To dzień solidarności, refleksji i modlitwy, który kieruje uwagę społeczeństwa ku tym, o których na co dzień łatwo zapomnieć.
(obraz) |
